طراحی سایت با فیگما یعنی آماده‌سازی ظاهر و تجربه کاربری صفحات وب در محیط Figma، پیش از آنکه طرح به کد تبدیل شود. فیگما ابزار طراحی رابط کاربری و نمونه‌سازی تعاملی است؛ با آن می‌توان چیدمان صفحات، رنگ‌ها، تایپوگرافی، دکمه‌ها، فرم‌ها، نسخه موبایل و مسیر حرکت کاربر را مشخص کرد. نکته مهم این است که فیگما به‌تنهایی وب‌سایت را راه‌اندازی نمی‌کند. خروجی آن نقشه‌ای دقیق برای طراح و توسعه‌دهنده است تا رابط نهایی را با HTML، CSS، JavaScript، وردپرس یا فناوری متناسب با پروژه پیاده‌سازی کنند.
اگر قصد سفارش طراحی سایت دارید، استفاده از فیگما کمک می‌کند پیش از شروع کدنویسی، تصویر روشنی از نتیجه نهایی داشته باشید. می‌توانید جایگاه بخش‌ها را بررسی کنید، درباره مسیر کاربر تصمیم بگیرید و تغییرات را زمانی اعمال کنید که هنوز هزینه بازنویسی کد ایجاد نشده است. در این راهنما با کاربرد فیگما در طراحی سایت، مراحل کار، مزایا و محدودیت‌ها، تفاوت طراحی رابط با توسعه سایت و نکاتی که باید هنگام تحویل فایل به برنامه‌نویس رعایت کنید آشنا می‌شوید.
فیگما چیست و چرا در طراحی سایت استفاده می‌شود؟
Figma یک ابزار طراحی رابط کاربری مبتنی بر فضای ابری است که امکان کار گروهی روی یک فایل را فراهم می‌کند. طراح می‌تواند صفحه‌ها و اجزای رابط را بسازد، آن‌ها را در اندازه‌های مختلف نمایش دهد، نمونه اولیه تعاملی ایجاد کند و فایل را با اعضای تیم به اشتراک بگذارد. همکاری هم‌زمان، مشاهده نظرها و دسترسی از طریق مرورگر از دلایلی هستند که فیگما در فرایند طراحی محصولات دیجیتال و وب‌سایت‌ها کاربرد زیادی پیدا کرده است.
در طراحی سایت، فیگما برای تبدیل نیازهای کسب‌وکار و کاربران به یک رابط قابل مشاهده استفاده می‌شود. به‌جای اینکه توسعه‌دهنده از روی توضیحات متنی حدس بزند صفحه باید چه شکلی باشد، می‌تواند طرحی با ابعاد، فاصله‌ها، رنگ‌ها و حالت‌های مختلف اجزا دریافت کند. این موضوع ابهام میان کارفرما، طراح و تیم فنی را کمتر می‌کند؛ البته به شرطی که فایل طراحی منظم باشد و رفتار اجزای تعاملی نیز توضیح داده شده باشد.
تفاوت وایرفریم، طراحی رابط کاربری و پروتوتایپ در فیگما
وایرفریم؛ مشخص کردن اسکلت صفحه
وایرفریم طرحی ساده از ساختار صفحه است. در این مرحله معمولاً رنگ و جزئیات گرافیکی اولویت ندارند؛ هدف این است که مشخص شود کاربر ابتدا چه چیزی می‌بیند، ترتیب بخش‌ها چگونه است و برای رسیدن به هدف خود چه مسیری را طی می‌کند. برای مثال در صفحه خدمات، جایگاه معرفی خدمت، مزایا، نمونه‌کار، مراحل همکاری و فرم درخواست مشاوره مشخص می‌شود.
UI؛ طراحی ظاهر نهایی
پس از تأیید ساختار، طراحی رابط کاربری یا UI انجام می‌شود. در این مرحله رنگ برند، فونت، اندازه متن، آیکون، تصاویر، کارت‌ها، دکمه‌ها و جزئیات بصری تعریف می‌شوند. طراحی خوب فقط زیبا نیست؛ باید سلسله‌مراتب دیداری روشنی داشته باشد تا کاربر بتواند اطلاعات مهم را سریع پیدا کند و اقدام موردنظر را انجام دهد.
پروتوتایپ؛ شبیه‌سازی رفتار رابط
پروتوتایپ یا نمونه اولیه، صفحات را به یکدیگر متصل می‌کند و رفتار بعضی عناصر را شبیه‌سازی می‌کند. برای نمونه می‌توان مشخص کرد کلیک روی دکمه ورود به صفحه بعد منتهی شود یا باز شدن منوی موبایل چگونه اتفاق بیفتد. پروتوتایپ جایگزین برنامه‌نویسی واقعی نیست، اما پیش از توسعه کمک می‌کند مسیرها و برداشت کاربران از رابط بررسی شوند.
مراحل طراحی سایت با فیگما
۱. شناخت کسب‌وکار و نیاز کاربران
پیش از باز کردن فایل فیگما باید هدف پروژه روشن باشد. مخاطبان سایت چه کسانی هستند؟ مهم‌ترین اقدامی که باید انجام دهند چیست؟ آیا قرار است محصول بخرند، درخواست مشاوره ثبت کنند، نمونه‌کار ببینند یا اطلاعاتی دریافت کنند؟ پاسخ به این پرسش‌ها روی ساختار صفحه و اولویت محتوا اثر می‌گذارد. همچنین باید سایت‌های رقیب و نمونه‌های موفق حوزه بررسی شوند؛ نه برای کپی کردن ظاهر آن‌ها، بلکه برای شناخت انتظارات رایج کاربران و پیدا کردن فرصت تمایز.
۲. تدوین نقشه صفحات و مسیر کاربر
در این مرحله فهرست صفحات و ارتباط آن‌ها با یکدیگر تهیه می‌شود. صفحه اصلی، درباره ما، خدمات، جزئیات هر خدمت، وبلاگ، تماس و صفحات فرود ممکن است در نقشه سایت قرار بگیرند. سپس مسیرهای اصلی کاربر مشخص می‌شوند؛ مثلاً بازدیدکننده از صفحه اصلی وارد صفحه خدمات می‌شود، نمونه‌کارها را می‌بیند و در نهایت فرم درخواست را تکمیل می‌کند. اگر این مسیر از ابتدا طراحی نشود، ممکن است رابط زیبا باشد اما کاربر نداند قدم بعدی چیست.
۳. ساخت وایرفریم
وایرفریم کمک می‌کند پیش از صرف زمان برای گرافیک، درباره ترتیب و اولویت محتوا تصمیم بگیرید. برای یک صفحه فروشگاهی باید جایگاه تصویر محصول، قیمت، موجودی، ویژگی‌ها، دکمه افزودن به سبد خرید و اطلاعات ارسال مشخص باشد. برای صفحه خدمات نیز باید توضیح مسئله کاربر، راهکار، شواهد اعتمادساز و راه ارتباطی در جای مناسبی قرار بگیرند.
۴. تعریف سیستم طراحی
سیستم طراحی مجموعه‌ای از قواعد و اجزای تکرارپذیر است. رنگ‌های اصلی و فرعی، سبک تیترها، فونت‌ها، فاصله‌ها، شعاع گوشه‌ها، سایه‌ها و حالت دکمه‌ها در آن تعریف می‌شوند. استفاده از کامپوننت‌ها باعث می‌شود اگر دکمه‌ای در چند صفحه تکرار شده باشد، تغییر آن از یک نقطه مدیریت شود. این کار هم سرعت طراحی را بالا می‌برد و هم از تفاوت‌های ناخواسته بین صفحات جلوگیری می‌کند.
۵. طراحی نسخه دسکتاپ و موبایل
طراحی فقط برای عرض مانیتور کافی نیست. بخش زیادی از کاربران با تلفن همراه وارد سایت می‌شوند و باید بتوانند بدون زوم و اسکرول افقی از آن استفاده کنند. طراح باید نحوه تبدیل ستون‌ها به چیدمان تک‌ستونه، رفتار منو، اندازه دکمه‌ها، ترتیب محتوا و نمایش تصاویر را در عرض‌های مختلف مشخص کند. بهتر است نقاط شکست بر اساس نیاز محتوا انتخاب شوند، نه صرفاً چند اندازه از پیش تعیین‌شده.
۶. ساخت نمونه اولیه و دریافت بازخورد
پس از تکمیل صفحات، مسیرهای مهم را در پروتوتایپ به هم متصل کنید. سپس فایل را در اختیار کارفرما یا چند کاربر نماینده قرار دهید و از آن‌ها بخواهید کارهای مشخصی انجام دهند؛ مثلاً یک خدمت را پیدا کنند یا فرم درخواست را تکمیل کنند. مشاهده نقاطی که کاربر مکث می‌کند یا مسیر اشتباه می‌رود، اطلاعات مفیدی برای اصلاح طرح فراهم می‌کند.
۷. تحویل فایل به تیم توسعه
در زمان تحویل، فقط لینک فایل کافی نیست. نام‌گذاری لایه‌ها و صفحات باید قابل‌فهم باشد، کامپوننت‌ها مرتب شده باشند و حالت‌های تعاملی توضیح داده شوند. تصاویر و آیکون‌ها باید در قالب مناسب خروجی گرفته شوند و فونت‌های مورد استفاده مشخص باشند. اگر رفتار یک بخش در موبایل با دسکتاپ تفاوت دارد، آن تفاوت را مستند کنید. هرچه فایل دقیق‌تر باشد، احتمال برداشت اشتباه و رفت‌وبرگشت بین طراح و برنامه‌نویس کمتر می‌شود.
مزایای طراحی سایت با فیگما
مشاهده نتیجه قبل از برنامه‌نویسی
یکی از مهم‌ترین مزایا این است که کارفرما می‌تواند پیش از شروع توسعه، ظاهر صفحات را ببیند و درباره آن نظر بدهد. اصلاح چیدمان در فایل طراحی معمولاً ساده‌تر از تغییر ساختاری است که قبلاً کدنویسی شده است. این روند به مدیریت بهتر زمان و هزینه کمک می‌کند.
همکاری آسان میان اعضای تیم
طراح، مدیر پروژه، کارفرما و توسعه‌دهنده می‌توانند به یک فایل مشترک دسترسی داشته باشند. نظرها در کنار بخش مربوط ثبت می‌شوند و نسخه‌های مختلف فایل پراکنده نمی‌شوند. این ویژگی به‌خصوص در پروژه‌هایی که چند نفر روی صفحات مختلف کار می‌کنند اهمیت دارد.
یکپارچگی صفحات و اجزای سایت
کامپوننت‌ها و استایل‌های مشترک باعث می‌شوند دکمه‌ها، فرم‌ها و کارت‌ها در صفحات مختلف ظاهر هماهنگی داشته باشند. یکپارچگی بصری به حرفه‌ای‌تر دیده شدن برند کمک می‌کند و تغییرات بعدی را نیز آسان‌تر می‌سازد.
کاهش ابهام در فرایند توسعه
فایل دقیق فیگما ابعاد، رنگ‌ها، فاصله‌ها و حالت‌های عناصر را نشان می‌دهد. توسعه‌دهنده به‌جای حدس زدن، مرجع مشخصی برای پیاده‌سازی دارد. البته فیگما همه تصمیم‌های فنی را تعیین نمی‌کند؛ مواردی مانند ساختار داده، امنیت، عملکرد بک‌اند و رفتار واقعی سایت باید در مرحله توسعه طراحی شوند.
محدودیت‌های طراحی سایت با فیگما
فیگما خروجی نهایی یک وب‌سایت عملیاتی نیست. فایل طراحی به‌تنهایی دامنه، هاست، پایگاه داده، پنل مدیریت، پرداخت آنلاین یا قابلیت ثبت سفارش ایجاد نمی‌کند. برای تبدیل طرح به سایت باید آن را با کدنویسی یا سیستم مدیریت محتوا پیاده‌سازی کرد. بنابراین هزینه طراحی در فیگما جدا از هزینه توسعه سایت است، مگر اینکه در قرارداد هر دو خدمت با هم ارائه شوند.
محدودیت دیگر این است که یک طرح ثابت همیشه رفتار واقعی رابط را نشان نمی‌دهد. سرعت بارگذاری، خطاهای فرم، پیام‌های وضعیت، دسترسی‌پذیری با صفحه‌کلید، محتوای طولانی و شرایط غیرمعمول باید در توسعه و تست بررسی شوند. همچنین اگر طراحی بدون توجه به محدودیت‌های فنی انجام شود، ممکن است پیاده‌سازی آن بسیار پیچیده یا پرهزینه شود.
آیا فیگما برای طراحی سایت وردپرسی هم کاربرد دارد؟
بله. فیگما می‌تواند مرجع طراحی رابط یک سایت وردپرسی باشد. ابتدا ظاهر صفحه‌ها در فیگما طراحی می‌شود و سپس توسعه‌دهنده آن را با قالب اختصاصی، ابزارهای صفحه‌ساز یا ترکیبی از قابلیت‌های وردپرس پیاده‌سازی می‌کند. انتخاب روش به پیچیدگی طرح، نیاز به مدیریت محتوا، قابلیت‌های موردنیاز و بودجه بستگی دارد.
اگر سایت قرار است مرتب به‌روزرسانی شود، باید از ابتدا مشخص شود کدام بخش‌ها توسط مدیر سایت قابل ویرایش خواهند بود. برای مثال ممکن است مدیر بخواهد تصویر بنر، متن معرفی، فهرست خدمات یا محصولات را بدون دخالت برنامه‌نویس تغییر دهد. طراحی فیگما باید این نیاز را در نظر بگیرد تا ساختار نهایی وردپرس فقط یک تصویر ثابت و غیرقابل‌مدیریت نباشد.
تفاوت طراحی در فیگما با طراحی و ساخت سایت
طراحی در فیگما به تصمیم‌گیری درباره تجربه و ظاهر رابط مربوط است؛ ساخت سایت به تبدیل آن طرح به محصول قابل استفاده در مرورگر مربوط می‌شود. در توسعه، کدهای فرانت‌اند نوشته می‌شوند، صفحات به سیستم مدیریت محتوا یا بک‌اند متصل می‌شوند، فرم‌ها و تعاملات واقعی کار می‌کنند و سایت روی سرور قرار می‌گیرد. این دو مرحله مکمل یکدیگرند و نباید یکی را جایگزین دیگری دانست.
ممکن است یک فایل فیگما بسیار زیبا باشد، اما اگر در پیاده‌سازی فاصله‌ها، فونت‌ها، واکنش‌گرایی و رفتار اجزا رعایت نشود، نتیجه نهایی با طرح تفاوت خواهد داشت. از سوی دیگر، توسعه‌دهنده نیز باید هنگام پیاده‌سازی مشکلات احتمالی طرح را به تیم طراحی منتقل کند؛ برای مثال اگر یک جدول در موبایل قابل استفاده نیست، باید راهکار مناسبی برای نمایش آن در نظر گرفته شود.
هزینه طراحی سایت با فیگما چگونه محاسبه می‌شود؟
هزینه به تعداد و پیچیدگی صفحات، تعداد نسخه‌های واکنش‌گرا، میزان اختصاصی بودن رابط، طراحی کامپوننت‌ها، نمونه‌سازی تعاملی و تعداد دورهای اصلاح بستگی دارد. طراحی یک صفحه فرود ساده با طراحی فروشگاهی دارای فیلترها، سبد خرید، حساب کاربری و حالت‌های متعدد یکسان نیست. اگر پژوهش کاربر، معماری اطلاعات، تست کاربردپذیری یا طراحی سیستم طراحی نیز لازم باشد، باید در برآورد لحاظ شوند.
برای مقایسه پیشنهادها، فقط مبلغ نهایی را بررسی نکنید. مشخص کنید چند صفحه تحویل می‌گیرید، نسخه موبایل شامل چه بخش‌هایی است، فایل منبع و کامپوننت‌ها تحویل داده می‌شوند یا خیر، چند مرحله اصلاح در قرارداد وجود دارد و آیا توسعه سایت نیز در محدوده خدمات قرار دارد. این جزئیات از اختلاف انتظار در زمان تحویل جلوگیری می‌کنند.
نکات مهم برای داشتن فایل فیگمای قابل توسعه
- صفحات را با نام‌های روشن و بر اساس مسیرهای سایت دسته‌بندی کنید.
- از کامپوننت و استایل مشترک برای عناصر تکراری استفاده کنید.
- حالت‌های hover، focus، disabled، loading و error را برای اجزای تعاملی مهم مشخص کنید.
- برای موبایل و تبلت فقط اندازه عناصر را کوچک نکنید؛ چیدمان را متناسب با فضای موجود بازطراحی کنید.
- متن‌های واقعی یا نزدیک به محتوای نهایی را به کار ببرید تا شکست خطوط و ارتفاع بخش‌ها قابل ارزیابی باشد.
- تصاویر، آیکون‌ها و فونت‌ها را با مجوز و قالب مناسب تحویل دهید.
- رفتار منوها، فرم‌ها، فیلترها و مسیرهای اصلی را در پروتوتایپ یا مستندات توضیح دهید.
- در طراحی، دسترس‌پذیری، کنتراست رنگ، اندازه هدف‌های لمسی و خوانایی را جدی بگیرید.
سؤالات متداول طراحی سایت با فیگما
آیا با فیگما می‌توان سایت را مستقیماً منتشر کرد؟
خیر. فیگما ابزار طراحی و نمونه‌سازی است و فایل آن به‌تنهایی یک سایت عملیاتی نیست. برای انتشار باید طرح با کدنویسی یا ابزارهای مناسب به وب‌سایت تبدیل و روی هاست قرار داده شود.
آیا برای کار با فیگما باید برنامه‌نویسی بلد باشیم؟
برای طراحی رابط در فیگما الزاماً به دانش برنامه‌نویسی نیاز ندارید. بااین‌حال آشنایی با اصول طراحی واکنش‌گرا، محدودیت‌های مرورگر و مفاهیم پایه فرانت‌اند کمک می‌کند طرحی واقع‌بینانه‌تر و قابل‌پیاده‌سازی بسازید.
آیا طراحی فیگما برای سئو تأثیر مستقیم دارد؟
خود فایل فیگما مستقیماً رتبه سایت را تغییر نمی‌دهد. اما طراحی مناسب می‌تواند خوانایی، ساختار محتوا، تجربه موبایل و مسیر دسترسی به صفحات مهم را بهتر کند؛ عواملی که در کیفیت تجربه کاربر و پیاده‌سازی سئوی فنی اهمیت دارند.
آیا می‌توان طرح فیگما را به وردپرس تبدیل کرد؟
بله. توسعه‌دهنده می‌تواند طرح را به قالب وردپرس یا صفحات ساخته‌شده با ابزارهای مناسب تبدیل کند. میزان شباهت و کیفیت نتیجه به نظم فایل، پیچیدگی طراحی و روش پیاده‌سازی بستگی دارد.
جمع‌بندی
فیگما مرحله طراحی و برنامه‌ریزی رابط سایت را شفاف‌تر می‌کند. با کمک آن می‌توان پیش از کدنویسی ساختار صفحات، ظاهر اجزا و مسیر تعامل کاربر را بررسی کرد و فایل منظم‌تری به تیم توسعه تحویل داد. بااین‌حال، طراحی در فیگما پایان پروژه نیست؛ برای داشتن یک سایت واقعی باید طرح به‌درستی پیاده‌سازی، آزمایش و نگهداری شود.
اگر برای کسب‌وکار خود به رابط کاربری اختصاصی نیاز دارید، بهتر است طراحی را بر اساس هدف صفحات و رفتار کاربران انجام دهید و از ابتدا روش توسعه را نیز مشخص کنید. برای آشنایی با مسیر اجرای پروژه می‌توانید صفحه طراحی سایت وردپرس و سایر خدمات وینی وب را بررسی کنید.
